Eski Hazine Müsteşarı ve ekonomist Mahfi Eğilmez, İskandinav ülkelerinin ekonomik durumunu derinlemesine inceledi. 23 Nisan 2026 tarihinde kendi web sitesinde yayımladığı yazısında, Kuzey Avrupa’nın (Danimarka, Norveç, İsveç, Finlandiya ve İzlanda) dışsal baskılara karşı tepkilerinin birbirinden önemli ölçüde ayrıştığını ifade etti. Bu beş ülke, ortak kurumsal temeller taşımasına rağmen, sosyal ve ekonomik anlamda bir ayrışma sürecine girmiş durumda.
NORVEÇ VE DANİMARKA: REFAHIN TEMEL SÜTUNLARI
Norveç ve Danimarka, bölgedeki en etkileyici ekonomik performansa sahip ülkeler olarak öne çıkıyor. Norveç, Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 12,5’ini oluşturan bütçe fazlasıyla dikkat çekiyor. Ülke, büyük bir varlık fonu yönetirken hidrokarbon kaynaklarını yüksek şeffaflıkla kullanıyor; ancak halk, artan yaşam maliyetleri ve enflasyon karşısında zorluklar yaşıyor. Öte yandan, Danimarka, ilaç ve yeşil enerji sektörlerinde güçlü bir duruş sergileyerek kamu borcunu GSYH’ye oranla yalnızca yüzde 28,5 seviyesinde tutmayı başarıyor. Ülkenin “flexicurity” (esnek güvenlik) modeli, ekonomik dengelerle toplumsal huzuru bir arada tutuyor.
İSVEÇ’TE YÜKSEK İŞSİZLİK, FİNLANDİYA’DA BORÇ KRİZİ
Eğilmez, İskandinav ülkelerinin bazıları için yapısal sorunların gündeme geldiğini vurguluyor. İsveç, teknoloji ihracatına rağmen yüzde 8,2’lik bir işsizlik oranı ile alarm veriyor. Eğilmez, bu durumun göçmen entegrasyonu ve sosyal gerginliklerle birleşerek refah devletinin geleceğini tehdit ettiğini belirtiyor. Finlandiya ise, kamu borcunun GSYH’ye oranının yüzde 82,4’e kadar yükselmesi ve sürekli bütçe açıkları nedeniyle en zayıf halka konumunda. Ülkenin yaşlanan nüfusu, sosyal harcamalar üzerindeki baskıyı artırırken, Euro Bölgesi’nde yer alması da kendi para politikasını belirleme yeteneğini kısıtlıyor.
İZLANDA: TURİZM VE ENERJİYE BAĞIMLILIK
2008 mali krizinin ardından bankacılık sistemini köklü bir şekilde yenileyen İzlanda, düşük işsizlik oranı ve yüksek kişi başı gelirle dikkat çekerken, yine de kırılgan bir yapıya sahip. Ekonomi, büyük ölçüde turizm, balıkçılık ve jeotermal enerjiye dayanıyor, bu da dışsal şoklara karşı savunmasız kalmalarına neden oluyor. Para politikası açısından bağımsız olmaları, esneklik sağlasa da, halkın yaşam standartlarını “döviz kuru dalgalanmaları” ve “istikrasız fiyatlar” olumsuz etkiliyor.
SONUÇ: TEK TİP REFAH DÖNEMİ SON BULDU
Mahfi Eğilmez’in değerlendirmelerine göre, Nordik Modeli artık tek bir başarı hikayesi sunmuyor. Norveç, doğal kaynak zenginliği ile; Danimarka, stratejik sektörleri ile avantajını korurken; İsveç istihdam sorunları ve Finlandiya ise borç sorunlarını çözmek zorunda kalıyor. Eğilmez, modelin bir bütün olmaktan çıkıp, ulusal stratejilerle farklı yönlere evrildiğini vurguladı.
